Soạn bài Đường về quê mẹ - Ngữ văn lớp 8 trang 47 sách Cánh diều tập 1: Hướng dẫn chi tiết và sâu sắc

Bài thơ Đường về quê mẹ được sáng tác bởi nhà thơ Đoàn Văn Cừ. Tài liệu Soạn văn 8: Đường về quê mẹ sẽ được EduTOPS giới thiệu chi tiết, giúp học sinh nắm bắt nội dung một cách sâu sắc và toàn diện.

Các bạn học sinh lớp 8 có thể tham khảo tài liệu này để chuẩn bị bài một cách nhanh chóng và đầy đủ nhất. Chúng tôi sẽ cung cấp chi tiết bài soạn ngay sau đây, giúp các em tự tin hơn trong quá trình học tập và thi cử.

Soạn bài Đường về quê mẹ: Hướng dẫn chi tiết và sâu sắc để cảm nhận trọn vẹn tác phẩm của Đoàn Văn Cừ

1. Chuẩn bị

- Đoàn Văn Cừ (1913 - 2004), quê ở Nam Định.

- Trước Cách mạng tháng Tám, ông vừa dạy học vừa tham gia phong trào công nhân tại Nhà máy sợi Nam Định năm 1936. Ông nổi bật trong phong trào Thơ mới với phong cách tả chân đậm chất lãng mạn, chuyên sâu về khắc họa cảnh sắc và đời sống nông thôn.

- Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia Hội đồng Nhân dân tỉnh Nam Định. Năm 1948, ông gia nhập Việt Minh trong Kháng chiến chống Pháp, đảm nhiệm công tác văn nghệ, phiên dịch và địch vận tại Liên khu III. Từ năm 1959, ông làm biên tập viên tại Nhà xuất bản Phổ Thông (Bộ Văn hóa). Năm 1971, ông trở thành Ủy viên Ban chấp hành Hội Văn nghệ Hà Nam Ninh (gồm ba tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình) và là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Năm 1974, ông công tác tại Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện Nam Ninh, tỉnh Hà Nam Ninh (nay là huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định). Những năm cuối đời, ông sống ẩn dật tại quê nhà và qua đời tại đây.

- Một số tác phẩm tiêu biểu: Thôn ca I (1944); Quân dân Nam Định anh dũng chiến đấu (1953), Thôn ca II (1960), Dọc đường xuân (1979), Đường về quê mẹ (1987), Tuyển tập Đoàn Văn Cừ (1992)...

2. Đọc hiểu

Câu 1. Ở các khổ 2 và 4, thiên nhiên và con người được miêu tả như thế nào?

Thiên nhiên và con người hiện lên với vẻ đẹp giản dị, mộc mạc và thanh bình, mang đậm hơi thở của cuộc sống thôn quê.

Câu 2. Em hiểu nghĩa của từ ngữ “mang đi” trong dòng 20 như thế nào?

Từ ngữ “mang đi” có thể được hiểu là sự trôi qua, phai nhạt dần theo dòng chảy của thời gian.

Câu 3. Xác định thể thơ, cách gieo vần và nhịp điệu của bài thơ.

- Thể thơ: Thơ bảy chữ

- Vần chân (ngần - thân, đề - đê - bề, đầu - nâu, vàng - lang - bàng)

- Nhịp: 4/3

3. Trả lời câu hỏi

Câu 1. Bài thơ là lời của ai? Ấn tượng chung của em về tác phẩm này là gì?

- Bài thơ là lời của nhân vật “tôi” - người con xa quê.

- Ấn tượng chung về tác phẩm: Bài thơ khắc họa những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ, gắn liền với hình ảnh người mẹ hiền hậu và quê hương yêu dấu.

Câu 2. Hãy chỉ ra bố cục của bài thơ và đặt tên cho từng phần.

Bố cục bài thơ gồm 3 phần:

• Phần 1. Khổ 1: Giới thiệu hoàn cảnh trở về thăm quê.
• Phần 2. Khổ 2, 3, 4: Những kỉ niệm đẹp về quê hương.
• Phần 3. Khổ 5, 6: Hình ảnh người mẹ và tình cảm sâu nặng với quê nhà.

Câu 3. Liệt kê các hình ảnh, chi tiết về thiên nhiên và con người trong bài thơ. Qua đó, hãy nêu nhận xét của em về màu sắc, đường nét của bức tranh thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn con người được thể hiện trong tác phẩm.

- Các hình ảnh, chi tiết về thiên nhiên và con người trong bài thơ:

• Thiên nhiên: rặng đề xanh mướt, dòng sông uốn lượn, cồn cát phủ màu xanh, bãi mía bạt ngàn, xóm chợ nhộn nhịp, trời xanh trong vắt, cánh cò trắng muốt.
• Con người: người lao động cần mẫn, trang phục giản dị, tính cách đôn hậu của người mẹ.

- Bài thơ như một bức tranh với đường nét hài hòa, màu sắc tươi tắn. Vẻ đẹp tâm hồn con người hiện lên bình dị, mộc mạc nhưng đầy tình cảm.

Câu 4. Bài thơ đã diễn tả được tâm trạng và tình cảm gì của nhà thơ?

Bài thơ thể hiện nỗi nhớ da diết, tình yêu thương sâu sắc dành cho người mẹ và sự trân trọng những kỉ niệm quá khứ của nhà thơ.

Câu 5. Em thích nhất hình ảnh, chi tiết nào trong bài thơ? Hãy tưởng tượng và miêu tả bằng lời hoặc vẽ lại bức tranh thể hiện chi tiết, hình ảnh đó.

Ví dụ về hình ảnh người mẹ hiện lên với vẻ đẹp mộc mạc, thôn quê: mái tóc bạc phơ, dáng người gầy guộc nhưng đầy nghị lực, cùng nụ cười hiền hậu.

“Thúng cắp bên hông, nón đội đầu,
Khuyên vàng lấp lánh, yếm thắm, áo the nâu.
Trông u chẳng khác ngày xưa, thời con gái,
Mắt sáng ngời, môi hồng, má đỏ au.”